سازه های چوبی

سازه های چوبی

سازه های چوبی از نمونه سازه های استفاده شده برای ساختمان ها می باشند. در کشور ما ایران، چوب یکی از مصالح اصلی در ساختمان سازی محسوب می شود. تاریخچه ی استفاده از چوب در ساخت بناها در ایران به حدود ۶۰۰۰ سال پیش باز می گردد. این نوع سازه ها به دلیل ویژگی های خاص خود در موارد مختلفی می توان از آن ها استفاده کرد.چوب به عنوان یکی از مقاوم ترین و جذاب ترین عناصر طبیعت همواره مورد توجه انسان بوده است. از زمانی که انسان قادر به ساخت ابزار و تغییر شکل چوب بوده است، استفاده از آن را در زندگی روزانه ی خود آغاز کرد. علاوه بر آن از چوب می توان برای پروژه های بلند مرتبه، ساخت پل و … نیز استفاده کرد. قوانین استفاده از چوب در سازه در کشورهای مختلف با هم متفاوت است. سیستم های مختلفی در اتصالات چوبی وجود دارد که می توان با بررسی آن ها، طبق عملکرد بهترین گزینه را انتخاب نمود.

ویژگی سازه چوبی

نقش تکنولوژی در سازه های چوبی

در حال حاضر با پیشرفت تکنولوژی و ابزارآلات سرعت ساخت سازه های چوبی بسیار بیشتر شده است. به گونه ای که می توان یک ساختمان با سازه چوبی را در نصف زمانی که قبلاً صرف می شد، ساخت.

ویژگی چوب سازه چوبی

چوب های استفاده شده در یک سازه ی چوبی می بایست به اصطلاح خشک باشند. بدین معنی که باید مدتی از بریده شدن آن ها گذشته باشد. چوب های تر از مقاومت کافی برخوردار نیستند و در معرض رطوبت تغییر شکل می دهند. در حال حاضر برای خشک کردن چوب ها از کوره های مخصوص استفاده می کنند که این امر موجب شده تا بسیاری از مسائلی که در گذشته در سازه های چوبی وجود داشته است از بین برود اما همچنان نحوه ی برش زدن چوب ها حائز اهمیت است. نحوه ی برش زدن چوب می تواند در مقاومت و استحکام سازه چوبی بسیار تأثیرگذار باشد. چوب های استفاده شده در سازه های چوبی می بایست رطوبتی کمتر از ۲۰ درصد داشته باشند. در سازه های چوبی می بایست از چوب های مناسب که دارای مقاومت و استحکام خوبی هستند استفاده نمود. چوب درختان کاج، صنوبر و درخت همیشه بهار از بهترین چوب ها برای ساخت سازه های چوبی محسوب می شود. این چوب ها در کارگاه چوب بری پوست کنده می شوند و پس از آن به وسیله ی برش های طولی و عرضی به الوار تبدیل می گردند.

مزایای چوب و سازه چوبی

• چوب به سبب داشتن خلل و فرج، یک عایق مناسب محسوب می شود. چوب عایق گرمایی مناسبی است و چگالی خام کم آن توانایی نگهداری حرارت در چوب را کاهش می دهد.
• طبق آزمایشات صورت گرفته، سازه های چوبی میزان مقاومت بیشتری نسبت به محاسبات اولیه ی سازه ها از خود نشان می دهند. علاوه بر این امروزه به وسیله ی پیشرفت تکنولوژی، نرم افزارهای شبیه سازی و … می توان در میزان استفاده از چوب ۲۰-۳۰ درصد صرفه جویی کرد.
• چوب در برابر نیروهای کششی و فشاری مقاومت مناسبی دارد. در صورتی که فشار وارده بر چوب در جهت بافت های آن باشد تا ۴ برابر نیروی فشاری را می تواند تحمل کند. اما چوب در برابر نیروهای کششی آنچنان مقاوم نیست و در برابر نیروهایی که در راستای عمود بر بافت آن وارد می شوند کمی ضعف دارد.

سازه های چوبی
سازه های چوبی ایران

سازه های چوبی ایران

در ایران سازه های چوبی اغلب در مناطق شمالی کشور به دلیل وجود جنگل و منابع چوب فراوان به کار گرفته شده است اما نمونه هایی از انواع سازه های چوبی در سایر مناطق نیز وجود دارند. در اکثر خانه های چوبی در شمال کشور ستون های باربر وزن ساختمان را به پی های غلطکی انتقال می دهند. در استان گیلان از درخت های بلوط و زربین به عنوان سازه های چوبی استفاده می گردد. دیوارهای چوبی در ایران به ۴ روش کلی زگمه ای، زگالی، لت پوش و ورچین ساخته می شود. دیوارهای زگمه ای از گردبینه و کاه گل ساخته می شود. مواد سازنده دیوارهای زگالی شاخه و کاه گل است. دیوارهای لت پوش از تخته های لت استفاده می کنند و دیوارهای ورچیت از گردبینه ساخته می شوند. بهترین الگوی استفاده شده دیوار زگمه ای مورب تقویت شده می باشد. این دیوار سبک بوده و از مقاومت بالا و یکپارچگی مناسبی برخوردار است و از استفاده از چوب در آن صرفه جویی شده است. استفاده از انواع سازه های چوبی در ایران از زمان قدیم کم بوده است و از همین روی استادکاران زیادی در این عرصه فعالیت نمی کردند. به همین دلیل هم ساخت اتصالات چوبی در ایران پیشرفت زیادی نکرد. اغلب از چوب به عنوان مهار و پشتیبان سازه ها استفاده می شد و خود چوب عمدتاً در خانه های جلگه ی خزر به عنوان سازه کاربرد داشته است.

مقاومت سازه چوبی برابر آتش

به جهت محافظت از سازه های چوبی اغلب آن ها را با یک لایه چوبی می پوشانیم. به این خاطر که گچ مقداری آب درون خود دارد و به اندازه ی چوب آماده ی اشتعال نیست. موضوعی که در اینجا باید به آن توجه کرد این است که چوب فقط در هنگام آتش گرفتن ضعیف عمل می کند. در صورتی که تیرهای ضخیم چوبی به دلیل وجود یک لایه ذغال روی آن ها پس از سوختن مقاومت مناسبی از خود در برابر آتش نشان می دهند. در هنگام آتش سوزی فولاد در سازه های فولادی ذوب شده و بتن فرو می پاشد. اما چوب به مدتی طولانی در برابر آتش مقاومت می کند.

مقاومت سازه چوبی

ضعف سازه های چوبی

• نداشتن مقاومت کافی در برابر آتش سوزی
• نداشتن امنیت لازم در هنگام زلزله
• عدم توانایی استفاده از آن در مناطق مختلف
• مقاومت کم در برابر حشرات
البته که اکثر این موارد به وسیله تکنولوژی های روز می تواند برطرف شود. حتی بعضی از این نقاط ضعف با برطرف شدن به نقاط قوت این نوع سازه ها مبدل شده است. به عنوان مثال در حال حاضر سازه های چوبی گزینه های مناسبی در برابر زلزله ها به حساب می آیند.

اجزای مختلف سازه های چوبی

اجزای یک سازه چوبی تا حدود زیادی شبیه به سازه های فلزی و بتنی است به جز از مواردی که به خواص ذاتی چوب باز می گردد. اجزای سازه های چوبی به دو دسته ی اجزای خمشی و اجزای فشاری تقسیم بندی می شود.

یکپارچگی سازه های چوبی

از دیگر موارد مهم در سازه های چوبی هماهنگی و یکپارچگی اعضای گوناگون است. در صورتی که این امر اتفاق بیافتد سازه ای بسیار مستحکم و فوق العاده خواهیم داشت. هر بخش در سیستم سازه ای چوبی می بایست نقش خود را به درستی ایفا کند و مکمل سایر بخش ها نیز باشد. وجوه مختلف در سازه چوبی می بایست بتوانند معایب یکدیگر را بپوشانند. ستون با اتصال به کف، کف با اتصال به فوندانسیون و ستون در اتصال به سقف باید به خوبی وظایف خود را انجام دهند. قسمت های مختلف سازه چوبی با اتصالات مختلفی که می توانند بسیار ساده یا بسیار پیچیده باشند در ارتباط با یکدیگر قرار می گیرند. در اتصالات چوبی بهتر است کمترین میزان از عناصر بیرونی مانند پیچ و میخ استفاده شود و بهترین گزینه استفاده از اتصالات چوب با چوب است. به عنوان مثال اتصالات بند انگشتی، چلچله ای و … گزینه های مناسبی هستند.

 هلدینگ صنعت ساختمان بام بهشت پارسیان با بهره گیری از متخصصین خود در کنار ساخت خانه های چوبی و شهرک های خانه های چوبی اقدام به تولید خانه های پیش ساخته چوبی کرده است.